Met de papieren op orde verloopt de verkoop van een machine vlotter. Documenten tonen dat je eigenaar bent en dat de machine is wat ze lijkt te zijn. Ze bewijzen ook dat er geen financier meer aanspraak op maakt. Ontbreekt er iets, dan is een verkoop meestal nog mogelijk, maar kost het extra uitzoekwerk. Hieronder staat wat je best verzamelt en hoe de overdracht verloopt, ook met de nummerplaat van een ingeschreven tractor.
De documenten die je best klaarlegt
Inschrijvingsbewijs, als de machine ingeschreven is
Rijdt een voertuig op de openbare weg, dan moet het in België ingeschreven zijn en een nummerplaat dragen. Landbouwtractoren zijn daarvan niet vrijgesteld, dus een tractor die de weg op gaat, heeft een inschrijvingsbewijs. Verkoop je een tractor, dan geef je de koper dat laatste inschrijvingsbewijs; is het sinds 1 september 2013 uitgereikt, dan gaat het om beide delen. Bij graafmachines verschilt het: een mobiele graafmachine die zelf over de openbare weg rijdt, moet ingeschreven zijn, terwijl de meeste minigravers en rupskranen dat niet zijn, omdat ze op een aanhangwagen of dieplader vervoerd worden, terwijl de meeste minigravers en rupskranen dat niet zijn, omdat ze op een aanhangwagen of dieplader vervoerd worden.
Gelijkvormigheidsattest, COC of CE-verklaring
Het gelijkvormigheidsdocument van een tractor bewijst dat hij overeenkomt met een goedgekeurd type. Welk document dat is, hangt af van wanneer de tractor voor het eerst in gebruik kwam. Voor een tractor van vóór 1 januari 2020 kan het een PVB of PVG uit het oude Belgische systeem zijn, een Europees gelijkvormigheidsattest (COC) of een individueel goedkeuringscertificaat (IGC). Kwam hij vanaf 1 januari 2020 in gebruik, dan is het een COC of een IGC; zonder een van beide kan een nieuw landbouwvoertuig sinds 2020 niet meer ingeschreven worden. Graafmachines hebben in plaats daarvan de CE-conformiteitsverklaring van de fabrikant, samen met de CE-markering op de typeplaat. Zonder deze papieren kan een koper de machine later moeilijk opnieuw verkopen of inschrijven.
Laatste keuringsbewijs van een tractor
Werd de tractor al eens gekeurd, geef dan ook het laatste keuringsbewijs mee. Het keuringsstation vraagt het bij de administratieve keuring, en de Vlaamse overheid noemt het uitdrukkelijk wanneer in de verkoopovereenkomst staat dat de koper de tractor zelf ter keuring aanbiedt.
Aankoopfactuur
De factuur van toen je de machine kocht, toont hoe ze in je bezit kwam en vermeldt meestal het serienummer. Voor een bedrijf is ze ook nodig voor de boekhouding en de btw, zie btw bij verkoop van een machine.
Onderhoudsboekje en facturen
Met een onderhoudsboekje, facturen van onderhoud en herstellingen en eventuele keuringsverslagen wordt de historiek van de machine zichtbaar. Ze bevestigen de urenstand en tonen welke grote onderdelen al vernieuwd zijn. Strikt genomen horen ze niet bij de eigendomsoverdracht, maar ze tellen wel mee in het bod.
Sleutels, codes en handleiding
Geef alle sleutels mee, ook de reservesleutel, en eventuele codes voor de startonderbreker, het scherm of het stuursysteem. Handleiding en boordgereedschap zijn mooi meegenomen. Achteraf is een ontbrekende sleutel of een vergrendeld scherm vaak lastig op te lossen.
Toestemming of aflossing van de financier
Werd de machine geleased of gefinancierd met een lening, dan is ze mogelijk nog niet volledig jouw eigendom. Bij leasing is de leasingmaatschappij doorgaans eigenaar tot het einde van het contract. Heeft de financier bij een lening een eigendomsvoorbehoud bedongen, dan blijft de machine van de financier tot alles terugbetaald is. Zo'n machine kun je pas verkopen als de financier toestemming geeft of als het openstaande saldo afgelost is. Vraag je financier een overzicht van wat nog openstaat en hoe de aflossing moet gebeuren, en meld de financiering meteen in je aanvraag. Dan houden we er van bij het begin rekening mee.
Hoe de eigendomsoverdracht verloopt
Factuur of schriftelijke verkoopovereenkomst
Verkoop je als bedrijf, dan maak je een factuur op. Als particulier leg je de afspraken vast in een schriftelijke verkoopovereenkomst. Daarin staan de gegevens van koper en verkoper, een omschrijving van de machine met merk, type en serienummer (bij een tractor het chassisnummer), de urenstand, het bedrag, de datum en de gebreken die gemeld zijn. Gaat het om een ingeschreven tractor, spreek dan ook af wie de administratieve keuring laat doen en wie de tractor na de herinschrijving ter keuring aanbiedt. Beide partijen tekenen. Machines Opkoper koopt pas als de verkoop door beide partijen schriftelijk bevestigd is.
De overdracht zelf
Bij de overdracht wordt het serienummer op de machine vergeleken met de papieren, wordt de urenstand genoteerd en gaan sleutels en documenten mee. Leg in een kort overdrachtsdocument datum, uur en urenstand vast en laat beide partijen tekenen. Zo staat vast vanaf wanneer de machine niet meer onder jouw verantwoordelijkheid valt.
Nummerplaat en administratieve keuring bij een tractor
De plaat is van jou als titularis en blijft niet op de tractor: schroef ze los voor hij opgeladen wordt. Zodra de koper de tractor in België op zijn naam inschrijft, stuurt de Dienst Inschrijvingen Voertuigen (DIV) van de FOD Mobiliteit je een bericht van uitwissing. Vanaf de datum daarop heb je 4 maanden om de plaat te laten schrappen of er een ander voertuig onder in te schrijven; dat laatste kan alleen met een plaat van Europees formaat. Laat je die termijn verlopen, dan schrapt de DIV de plaat automatisch. Wordt de tractor na de verkoop niet in België ingeschreven, bijvoorbeeld omdat hij naar het buitenland gaat of gedemonteerd wordt, dan komt er geen bericht van uitwissing en schrapt de DIV niets vanzelf: dan laat je de plaat zelf schrappen. Hetzelfde geldt voor de plaat van elke andere ingeschreven machine, zoals een mobiele graafmachine.
Voor de herinschrijving heeft de koper het roze formulier "aanvraag tot inschrijving" nodig. Dat formulier krijg je in een keuringsstation na de administratieve keuring, waarbij enkel de papieren nagekeken worden, en het blijft 2 maanden geldig. In Vlaanderen moet de tractor na de herinschrijving bovendien eenmalig naar de keuring, met weging, voor de nieuwe eigenaar hem in gebruik neemt. Over platen, de rode G-plaat en de keuringsregels sinds 1 september 2026 gaat de gids nummerplaat en keuring van een tractor.
Verzekering stopzetten na de overdracht
Laat je verzekering lopen tot de machine effectief overgedragen is en van je terrein vertrokken is, want ook tijdens het laden kan er iets gebeuren. Bij een ingeschreven tractor blijft verkeersbelasting verschuldigd zolang je de plaat hebt, en doorgaans loopt ook de verzekering zo lang door. Na de schrapping kan ze stoppen. Welke stukken je verzekeraar daarvoor nodig heeft, vraag je best vooraf na.
Wie tekent er namens de verkoper?
Verkoop je namens een vennootschap, dan tekent iemand die het bedrijf mag vertegenwoordigen. Komt de machine uit een nalatenschap, bijvoorbeeld na het overlijden van een ouder die het landbouwbedrijf runde, dan moeten in principe alle erfgenamen akkoord gaan, of moet een van hen daartoe gemachtigd zijn. Staat de machine op naam van meerdere eigenaars, dan geldt hetzelfde. Vermeld het in je aanvraag, dan weten we van bij het begin wie er moet tekenen en welke stukken daarvoor nodig zijn.
Wat als er een document ontbreekt?
Is het inschrijvingsbewijs van een tractor verloren, gestolen of vernietigd, dan ga je eerst naar de politie voor een attest van verlies. Met dat attest vraag je bij de DIV een duplicaat aan, in een antenne of aan een Brussels loket; volgens de tarieven van de DIV kost een kentekenbewijs 26 euro. Verkoop je zonder inschrijvingsbewijs, dan geef je de koper dat politieattest. Voor een verloren gelijkvormigheidsattest of COC contacteer je de invoerder of de officiële mandataris van het merk; bestaat de fabrikant niet meer, dan is de Vlaamse overheid het aanspreekpunt. Ontbreekt de CE-verklaring van een graafmachine, dan vraag je die bij de fabrikant of de invoerder, al kost dat tijd. Is de aankoopfactuur zoek, dan kunnen andere stukken je eigendom aantonen, zoals een bankbetaling, een oude verzekeringspolis of een vermelding in de boekhouding.
Heeft de tractor nooit papieren gehad of is er meer dan één document zoek, lees dan de gids tractor zonder papieren. Geef in je aanvraag aan welke papieren je hebt en welke niet. Zo'n gat in de papieren sluit een verkoop niet altijd uit, maar het speelt mee in de afhandeling en in het bod.
Waarom een koper naar papieren vraagt
Elke koper wil zeker zijn dat de machine van jou is en niet gestolen, verpand of nog gefinancierd. Daar is een juridische reden voor: volgens het Burgerlijk Wetboek kan de eigenaar van wie een roerend goed gestolen werd, het tot 3 jaar na de diefstal terugvorderen, ook van een koper die te goeder trouw betaalde. Het keuringsstation vergelijkt bij elke keuring van een tractor bovendien het chassisnummer met de papieren. Nummer op de typeplaat en nummer in de documenten moeten dus overeenkomen. Dat is geen wantrouwen tegenover jou: het beschermt beide partijen, ook bij een latere doorverkoop. Hoe de hele verkoop verloopt, van aanvraag tot ophaling, lees je op hoe werkt het. Wat we verder van je machine willen weten, staat op tractor verkopen en graafmachine verkopen. Voor het vervoer na de verkoop is er de gids transport en ophaling.
