Bij een graafmachine zit de waarde voor een groot deel in wat je op een foto niet meteen ziet: het onderstel, de speling op de scharnierpunten en de conditie van de hydrauliek. Een pas geschilderde kraan met een versleten onderstel is voor een koper minder waard dan een machine met krassen op de kap en een onderstel dat nog jaren mee kan. Hieronder staan de punten die bij elke inschatting terugkomen, in de volgorde waarin een ervaren koper ze meestal bekijkt.
Tonnageklasse en type
De eerste vraag is altijd: welk gewicht en welk type. Een minigraver voor tuinaanleg en nutswerken wordt door andere kopers gezocht dan een midigraver voor rioleringswerk of een zware rupskraan voor grondverzet. Mobiele graafmachines op banden zijn gewild bij aannemers die vaak tussen werven in de bebouwde kom verplaatsen. Elke klasse heeft haar eigen kopers en haar eigen vraag, ook in het buitenland. Vermeld daarom het exacte type en het werkgewicht, en lees de specifieke pagina voor jouw machine: minigraver verkopen, rupsgraafmachine verkopen of mobiele graafmachine verkopen.
Draaiuren en soort werk
Draaiuren tonen hoeveel de machine gewerkt heeft. Bij een graafmachine zegt het soort werk minstens evenveel: uren met een hydraulische hamer of in sloopwerk belasten pennen, bussen en hydrauliek veel zwaarder dan uren met een slotenbak in losse grond. Onderhoudsfacturen met de urenstand erop maken het verhaal geloofwaardig. Meer daarover in draaiuren en bouwjaar.
Het onderstel
Bij een rupskraan is het onderstel een van de grootste kostenposten. Loop- en draagrollen, spanwielen, aandrijfwielen (sprockets) en kettingen slijten samen. Vervang je maar één onderdeel, dan slijt dat nieuwe deel versneld op de oude onderdelen ernaast. In de praktijk rekent een koper daarom met een volledige vernieuwing zodra het onderstel ver versleten is, en dat weegt zwaar door in het bod. Bij rubberen rupsen, vooral op minigravers en een deel van de midigravers, kijkt een koper naar sneden, uitgebroken nokken en staalkoorden die bloot liggen. Een foto van de zijkant van het onderstel en een close-up van een rups zeggen hier veel.
Speling op pennen en bussen
Pennen en bussen zijn de scharnierpunten van giek, arm en bak. Ze slijten normaal, maar te veel speling merk je aan een bak die zijdelings wiebelt of aan klappen bij het wisselen van beweging. Te weinig smeren versnelt die slijtage sterk. Beperkte speling los je op met nieuwe pennen en bussen. Is een oog ovaal uitgesleten, dan moet het opgeboord en opnieuw gebust worden, en dat is heel wat meer werk. Een koper kijkt vooral naar de giekvoet, de verbinding tussen giek en arm en de stangen van het bakmechanisme.
Hydraulische pomp en cilinders
Een vermoeide hoofdpomp toont zich in trage bewegingen, weinig kracht onder belasting of een motor die inhoudt zodra je graaft. Een koper let op het geluid van de pomp en op hoe de machine reageert als je meerdere functies tegelijk gebruikt. Bij de cilinders gaat het om lekkende afdichtingen en om de cilinderstangen: krassen of putjes beschadigen de keerringen bij elke slag. Een giek die uit zichzelf zakt terwijl de machine stilstaat, wijst op interne lekkage.
Draaikrans en zwenkmotor
De draaikrans verbindt de bovenwagen met het onderstel. Speling voel en hoor je als de bovenwagen een tik geeft bij het starten of stoppen van de zwenkbeweging, of als hij kantelt wanneer je met de giek op de grond drukt. Een zwenkmotor die schokkerig draait of lekt, is een tweede aandachtspunt. Herstellingen aan de draaikrans zijn duur, omdat de bovenwagen eraf moet.
Scheuren en laswerk aan giek en arm
Scheuren ontstaan vaak bij lasnaden, rond de ogen van de cilinders en aan de giekvoet. Een vroegere herstelling hoeft geen probleem te zijn als ze vakkundig gebeurd is, met versterking waar nodig, en als je kunt zeggen wie ze uitvoerde. Een scheur die weggeschilderd is, of laswerk zonder uitleg, zorgt wel voor twijfel. Maak er een aparte foto van en vermeld wat je weet.
Uitrusting: snelwissel, tiltrotator en bakken
Uitrusting kan een wezenlijk deel van de waarde uitmaken. Een hydraulische snelwissel is voor veel aannemers standaard geworden. Een tiltrotator is interessant voor kopers die ermee werken, maar alleen als rotator, besturing en leidingen in orde zijn en de besturing bij de machine hoort. Bakken tellen mee volgens type en staat: een graafbak met goede tanden, een slotenbak, een egaliseerbak of een ripper. Vermeld welk type snelwissel erop zit, want niet elke koper werkt met hetzelfde systeem. Wat niet mee verkocht wordt, haal je best van de foto's of vermeld je apart.
Emissienorm, CE en papieren
Recente graafmachines met Stage V hebben een roetfilter en soms AdBlue. Binnen Europa is dat een pluspunt en soms zelfs een voorwaarde op bepaalde werven of in aanbestedingen. Voor een deel van de exportmarkten is een eenvoudigere motor net interessanter, omdat diesel en service daar anders geregeld zijn. Daarnaast wil een koper de CE-conformiteitsverklaring zien en een leesbare typeplaat met serienummer. Een machine zonder papieren is moeilijker door te verkopen en heeft dus minder waarde. Welke documenten je best klaarlegt, lees je in documenten bij verkoop.
Onderhoud
Olie- en filterwissels op tijd, vetpunten die elke werkdag gesmeerd werden, oliestalen van motor en hydrauliek: onderhoud laat sporen na die een koper kan controleren. Facturen of een onderhoudsboekje leveren het bewijs. Een machine met een gekende historiek is voorspelbaar, en voorspelbaarheid telt mee in een bod.
Van gegevens naar een bod
Geef bij je aanvraag op graafmachine verkopen merk, type, bouwjaar, draaiuren, de staat van het onderstel en de uitrusting die mee gaat, en voeg foto's toe. Machines Opkoper maakt daarmee een concreet bod op basis van de kenmerken en staat van de machine. Die inschatting op afstand is geen bindende aankoopprijs: het definitieve bedrag hangt af van de controle van de machine en van de informatie die je gaf. Machines met een defect bekijken we ook, zie defecte graafmachine verkopen. Merkpagina's vind je onder meer voor Caterpillar, Komatsu en Volvo.