Het onderstel eerst
Wie een rupsgraafmachine taxeert, kijkt eerst naar beneden. Het onderstel draagt het volle gewicht van de machine, rijdt over puin, steenslag en klei en slijt bij elk uur dat de kraan werkt. De onderdelen zijn zwaar en de vervanging is arbeidsintensief. Een volledige vernieuwing van schakels, loop- en draagrollen, spanwielen en aandrijfwielen is een van de grootste herstellingen die een rupskraan kan krijgen. Een koper rekent die kost meteen mee. Daardoor kan een machine met een fris onderstel meer opbrengen dan een jongere machine met een onderstel op het einde.
Dit zijn de onderdelen waar we naar kijken:
- Schakels en pennen: de rek in de rupsketting. Die zie je aan hoe ver de ketting doorhangt en hoe de tanden van het aandrijfwiel erin grijpen.
- Loop- en draagrollen: vlakke plekken, olielekken aan de afdichtingen en rollen die niet meer meedraaien.
- Spanwiel en rupsspanner: een spanner die de ketting niet meer op spanning houdt, laat de ketting slaan en versnelt de slijtage van alles eromheen.
- Aandrijfwiel: puntig uitgesleten tanden wijzen op veel uren of op een ketting die te lang te los liep.
- Rupsplaten: de hoogte van de ribben (grousers) en scheuren tussen of in de platen.
Bij een minigraver spelen rubberen rupsen die rol. Bij een rupskraan gaat het om staal en om een veel grotere post.
Tonnageklassen
Rupsgraafmachines deel je in naar werkgewicht. Compacte rupskranen van ongeveer 8 tot 16 ton, vaak in een uitvoering met korte draaicirkel, zijn gewild bij aannemers die in bebouwd gebied werken. De klasse van 20 tot 25 ton is het werkpaard van grondverzet en wegenbouw, en daarvoor zijn er in binnen- en buitenland veel kopers. Boven de 30 ton kom je in de zware klasse voor groot grondverzet, groeves en sloop. Hoe zwaarder de machine, hoe kleiner de groep kopers en hoe zwaarder slijtage en transport doorwegen in het bod.
Long reach, sloop en andere configuraties
Niet elke rupskraan is een standaardmachine met monogiek en graafbak. Deze uitvoeringen komen geregeld voor:
- Long reach: een extra lange giek en steel voor baggerwerk, oeverwerk of werken op afstand. Is de standaardgiek er nog, vermeld dat dan. Een long reach zonder standaardgiek spreekt minder kopers aan.
- Sloopuitvoering: een versterkte cabine met bescherming tegen vallend puin, een hoge sloopgiek of een wisselgiek, en hydraulische leidingen voor een hamer of sloopschaar. Sloopmachines worden zwaar belast, dus we kijken extra naar scheuren in giek en steel en naar de bovenwagen.
- Verstelgiek: meer bereik en flexibiliteit, maar ook meer pennen, bussen en cilinders die kunnen slijten.
- Tiltrotator en machinebesturing: een tiltrotator of een 2D- of 3D-besturing trekt specifieke kopers aan. Vermeld merk en type, en of software en abonnement mee overgaan.
Draaiuren, bouwjaar en emissienorm
Op grote werven lopen de uren van een rupskraan snel op. Een machine die in ploegen werkte, haalt op enkele jaren een urenstand waar een andere kraan tien jaar over doet. Daarom wegen draaiuren bij een rupskraan vaak zwaarder dan het bouwjaar: slijtage volgt de uren, niet de kalender. Ook de emissienorm speelt mee. Recentere motoren (Stage IV en Stage V) hebben uitlaatgasnabehandeling met AdBlue en vaak een roetfilter. Binnen Europa kan dat een pluspunt zijn, zeker bij werven waar de opdrachtgever eisen stelt aan de uitstoot. Voor sommige exportmarkten, waar de dieselkwaliteit wisselt en onderdelen voor die nabehandeling moeilijk te krijgen zijn, maakt het een machine net minder interessant. Meer uitleg vind je in draaiuren en bouwjaar.
Transport op een dieplader
Een rupsgraafmachine rijdt niet zelf naar de koper. Ze gaat op een dieplader, en boven een bepaalde breedte, hoogte of massa is dat uitzonderlijk vervoer waarvoor een vergunning en soms begeleiding nodig is. Bij zware machines moeten de giek of de contragewichten soms apart vervoerd worden. We bespreken de ophaling per aanvraag: waar de machine staat, of een dieplader er vlot bij kan en of er ruimte is om te laden. Meer daarover in transport en ophaling.
Je rupskraan aanbieden
Een goede aanvraag begint met foto's: de machine rondom, het onderstel van beide kanten, de urenteller, de cabine, het typeplaatje met serienummer en de giek en steel van dichtbij. Vermeld het werkgewicht, de breedte van de rupsplaten, de bakken en snelwissel en eventuele extra hydrauliek. Heb je onderhoudsfacturen of oliestaalanalyses, stuur ze mee. Op basis daarvan geven we een eerste inschatting. Na controle volgt een concreet bod op basis van de kenmerken en staat van de machine. Is er iets stuk, kijk dan bij defecte graafmachine verkopen. De algemene werkwijze en de andere types staan op graafmachine verkopen.
