Een tractor of graafmachine verplaats je niet zomaar. Afmetingen, gewicht, de plek waar de machine staat en de vraag of ze nog rijdt, bepalen hoe het transport eruitziet en wat het kost. In deze gids lees je hoe een vervoerder zijn prijs opbouwt, welke Belgische regels meespelen en wat je vooraf best doorgeeft.
Dieplader transport: hoe een machine vervoerd wordt
Zware machines gaan meestal op een dieplader: een oplegger met een lage laadvloer, zodat een hoge machine toch onder bruggen en leidingen door kan. Er bestaan varianten met oprijkleppen, met een uitschuifbare laadvloer of met een afneembare zwanenhals, waarbij de machine vooraan oprijdt. Kleinere machines, zoals een minigraver of een compacte tractor, passen vaak op een machinetransporter: een vrachtwagen met laadvloer en oprijrampen, of een zware aanhangwagen. Welke oplossing nodig is, hangt af van de machine en van de plek waar ze staat.
Afmetingen en gewicht
Voor een transport zijn vier getallen nodig: lengte, breedte, hoogte en gewicht. De hoogte telt op de laadvloer, dus inclusief cabine, zwaailicht of GPS-ontvanger. Hoe breed een tractor is, hangt sterk af van de banden: brede banden of dubbellucht maken hem een stuk breder. Soms worden dubbele wielen, frontgewichten of een voorlader afgenomen om binnen de maten te blijven. Bij een graafmachine spelen de stand van giek en arm mee en de vraag of de bak eraf gaat. Ken je de maten niet, dan staan ze vaak in de handleiding of in de brochure van het type. Meet anders zelf: de hoogte tot het hoogste punt van de cabine en de breedte over de buitenkant van de banden of rupsen.
Breder dan 2,55 meter: uitzonderlijk vervoer
Op de openbare weg in België geldt voor voertuigen volgens het technisch reglement voor voertuigen (KB 15 maart 1968) een algemene maximale breedte van 2,55 meter. Voor een machine op een dieplader telt de breedte van het geheel, lading inbegrepen. Is de machine breder, dan valt het transport onder uitzonderlijk vervoer, met eigen regels en een aparte toelating. Afhankelijk van de afmetingen komt daar soms begeleiding bij, en dat vraagt voorbereiding. Vraag daarom altijd of de vervoerder de vergunning zelf aanvraagt en of die in zijn prijs zit. Geef de maten zo precies mogelijk door, samen met alles wat aan de standaarduitvoering veranderd is, zoals bredere banden of een verlengde giek.
Wat kost het om een tractor te transporteren?
Een vaste prijs bestaat niet, en daarom noemen we er hier ook geen. Wat je wel kunt doen, is begrijpen hoe een vervoerder zijn prijs opbouwt, zodat je offertes kunt vergelijken. Deze elementen bepalen de kost van een tractortransport, en ze gelden net zo goed voor een graafmachine:
- Afstand. Naast de rit van jouw erf naar de bestemming telt ook de aanrijding van de vrachtwagen, en vaak de lege terugrit.
- Gewicht. Het gewicht bepaalt welke trekker en welke oplegger nodig zijn. Voor een compacte tractor volstaat een lichtere combinatie dan voor een zware vierwielaangedreven tractor of een rupskraan.
- Afmetingen. Hoogte en breedte beslissen of een gewone oplegger volstaat of dat er een dieplader nodig is, en of het transport uitzonderlijk vervoer wordt.
- Laden en lossen. Rijdt de machine zelf op, dan is ze sneller geladen dan wanneer een lier of kraan eraan te pas komt.
- Wachttijd. Moet de chauffeur wachten omdat de machine niet klaarstaat of de toegang geblokkeerd is, dan kan de vervoerder die tijd aanrekenen.
- Vergunning en begeleiding. Bij uitzonderlijk vervoer komen de kosten van de vergunning en eventuele begeleiding bovenop de rit.
Sommige vervoerders rekenen per kilometer, andere per uur, met laden, lossen en wachten inbegrepen of apart. Leg offertes dus naast elkaar op basis van dezelfde punten: een offerte zonder laden of zonder vergunning is niet te vergelijken met een offerte waarin alles zit.
Vraag dit na in je offerte
- Zijn laden en lossen inbegrepen, ook als er een lier of kraan nodig is?
- Vraagt de vervoerder de vergunning voor uitzonderlijk vervoer zelf aan, en zit die in de prijs?
- Hoe wordt wachttijd aangerekend?
- Hoe is de machine verzekerd tijdens de rit, en tot welk bedrag?
- Wat gebeurt er als de machine op de dag zelf niet oprijdt of niet start?
- Is de prijs met of zonder btw?
Zelf over de openbare weg rijden?
Rijdt je tractor nog, dan lijkt het eenvoudig om hem zelf naar een laadplek of naar de koper te rijden. Op de openbare weg mag een tractor echter alleen rijden als hij ingeschreven is, een nummerplaat draagt en verzekerd is; de inschrijving loopt via de Dienst Inschrijvingen Voertuigen (DIV). Voor landbouwvoertuigen gelden daarnaast eigen regels, onder meer over breedte en snelheid, dus ga die na voor je de weg op gaat. Wat er bij een verkoop met de nummerplaat en de keuring gebeurt, lees je in de gids nummerplaat en keuring van een tractor. Rupskranen gaan vrijwel altijd op een dieplader, ook voor korte afstanden.
Een bereikbare laadplek
Een vrachtwagen met dieplader heeft ruimte nodig om aan te komen, te laden en weer te vertrekken. Let op:
- een smalle oprit, scherpe bochten of een poort die te laag of te smal is;
- zachte grond, zoals een weide of akker die in een natte periode niet te berijden is;
- laaghangende leidingen, takken of dakranden boven de laadplek;
- kleine bruggen of landwegen met een beperkt toegelaten gewicht;
- een machine die achteraan in een loods staat, achter ander materieel.
Met een foto van de toegangsweg en van de plek waar de machine staat, kan vooraf beoordeeld worden wat er nodig is. Rijdt de machine nog, dan kun je ze misschien zelf naar een beter bereikbare plek op je terrein brengen. Moet er op de openbare weg geladen worden, omdat je erf te klein is voor een dieplader, dan kan dat afspraken vragen, bijvoorbeeld met de gemeente.
Machines die niet meer rijden
Ook een machine die niet meer start of niet meer rijdt, kan vervoerd worden, maar het vraagt meer werk. Draaien de wielen van een tractor nog vrij, dan kan een lier hem op de dieplader trekken. Bij veel moderne machines blijft de parkeerrem echter vast zolang er geen hydraulische druk is. In dat geval moet de rem eerst gelost worden, en dat is niet altijd eenvoudig. Graafmachines met een geblokkeerde rupsaandrijving of een vastgelopen motor moeten vaak met een kraan of ander hefmaterieel geladen worden, aan hijspunten die daarvoor geschikt zijn.
Zeg dus eerlijk wat nog werkt en wat niet: start de motor, werkt de hydrauliek, draaien de wielen of rupsen? Meer over de verkoop van zulke machines lees je op defecte tractor verkopen en defecte graafmachine verkopen.
Wie regelt het transport?
Dat bespreken we per aankoop. Soms heeft de verkoper zelf transport, soms laat hij een vervoerder komen en soms regelt de koper het. Machines Opkoper bekijkt aanvragen uit heel België; of ophaling mogelijk is en hoe die gebeurt, bevestigen we per aanvraag. Dat hangt af van de machine, de plek en de afstand.
Transport kost altijd geld, ook als je er zelf geen factuur voor krijgt. Regelt de koper het vervoer, dan zit die kost in de berekening van het bod. Daarom spreken we bij het bod ook af wie het transport regelt.
Verzekering tijdens het transport
Tijdens de rit staat je machine op de vrachtwagen van een ander. Vraag de vervoerder daarom vooraf hoe de lading verzekerd is, tot welk bedrag, en wat er gebeurt bij schade tijdens het laden of lossen. Past die dekking niet bij de waarde van je machine, vraag dan wat de mogelijkheden zijn om bij te verzekeren. Regelt de koper het transport, spreek dan af vanaf welk moment de machine onder zijn verantwoordelijkheid valt. Je eigen verzekering laat je in elk geval lopen tot de overdracht gebeurd is en de machine vertrokken is.
De ophaaldag voorbereiden
- Leg sleutels en documenten klaar, zie documenten bij verkoop.
- Zorg dat er genoeg brandstof in zit om de machine op te rijden, als ze nog rijdt.
- Laat werktuigen en bakken zakken of maak ze los, zoals afgesproken.
- Haal persoonlijke spullen uit de cabine en neem mee wat niet mee verkocht is, zoals een eigen GPS-ontvanger.
- Schroef de nummerplaat van een ingeschreven tractor los: die hoort bij jou, niet bij de machine.
- Maak de toegang vrij en zorg dat er iemand aanwezig is die de machine kent.
- Noteer de urenstand en neem enkele foto's van de staat bij vertrek.
De overdracht vastleggen
Met een ondertekend overdrachtsdocument waarop datum, uur en urenstand staan, is voor iedereen duidelijk wanneer de machine van eigenaar wisselde. Wil je je machine aanbieden, start dan op tractor verkopen of graafmachine verkopen en zet de afmetingen en de plek van de machine meteen in je aanvraag.
